2. BAKARA

255/ ALLAH –O’ndan başka ilah yoktur; her zaman Diri’dir, bütün varlıkların Kendi Kendine Yeterli yegane Kaynağı’dır. Ne uyuklama tutar O’nu ne de uyku. Yeryüzünde ve göklerde ne varsa O’nundur. O’nun izni olmaksızın nezdinde şefaat edebilecek olan kimdir? O, insanların gözleri önünde olanı da, onlardan gizli tutulanı da¹ bilir; oysa, O dilemedikçe, insanlar, O’nun ilminden hiçbir şey edinemez, hiçbir şey kavrayamazlar. O’nun sonsuz kudreti ve egemenliği² gökleri ve yeri kaplar; ve onların korunup desteklenmesi O’na ağır gelmez. Gerçekten Yüce ve Büyük Olan yalnızca O’dur.

---

¹Lâfzen, “elleri arasındakini ve arkalarındakini”. Müfessirler bu ibareye çok çelişkili yorumlar getirmişlerdir. Mesela, Mücahid ve Ata, “elleri arasındaki”nin, “bu dünyada onların başına gelenler”i gösterirken, “arkalarındaki”nin, “öteki dünyada uğrayacakları akıbetler” anlamına geldiğini söylemişlerdir. Diğer taraftan Dehhak ve Kelbi, tam aksini iddia etmişler, ve “elleri arasındaki”nin “öteki dünya”ya işaret ettiğini, çünkü, ona doğru gittiklerini; “arkalarındaki”nin ise “bu dünya” anlamına geldiğini, çünkü, onu geride bıraktıklarını söylemişlerdir (Razi). Başka bir açıklama ise şöyledir: “onların önünde cereyan edeni ve onlardan sonra meydan gelecek olanı” (Zemahşeri). Ama bütün bu yorumlarda, ma beyne yedeyhi (“kişinin elleri arasında duran”) deyimsel ibaresinin gözden kaçırıldığı anlaşılmaktadır: yani, “aşikâr olan”, “bilinen” yahut “kavranabilen”. Aynı şekilde ma halfehu da, “kişinin bilgisi veya idraki dışında olan” anlamına gelir. Yukarıdaki Kur’an ayetinin genel muhtevası, Allah’ın sonsuz kudreti ve ilmi ile bağlantılı olduğundan, benim tercih ettiğim çeviri en uygunu görünmektedir.
²Lâfzen, “O’nun [kudret] tahtı”. Bazı müfessirler (örn. Zemahşeri) bunu, “O’nun hakimiyeti” veya “otoritesi” şeklinde yorumlarken, diğerleri, “O’nun bilgisi” anlamına geldiğini söylemişlerdir (bkz. M..Abduh, Menar III, 33). Razi, bu kelimenin, Allah’ın ihtişamını ve tarifsiz, sonsuz kudretini gösterdiği görüşünü tercih etmiştir.